Deklaracja praw i powinności etycznych studenta UMK

Studenci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika są równoprawnymi członkami
wspólnoty akademickiej, która poszukuje prawdy i upowszechnia postawy twórcze
oraz troszczy się o wartości duchowe.
1. Student ma prawo oczekiwać od Uniwersytetu nowoczesnej wiedzy.
Podstawową powinnością studenta jest rzetelne studiowanie i przygotowywanie
się do życia we współczesnym świecie.
Studia - najpiękniejszy okres w życiu człowieka - to zarazem przygotowanie
do pełnienia roli zawodowej, zamknięcie procesu dojrzewania do podjęcia
poważnych zadań w życiu osobistym, zawodowym i publicznym. Stosunek do
nauki, podobnie jak do powinności społecznych i obywatelskich, stanowi
o dojrzałości i wywiera wpływ na wszystkie płaszczyzny dalszego rozwoju
człowieka.
2. Prawem studenta jest możliwie pełny dostęp do zasobów wiedzy i
innych dóbr kultury zgromadzonych w Uniwersytecie. Dobra te student powinien
otaczać szczególnym szacunkiem.
Do dóbr kultury należy zarówno utrwalona w świadomości społecznej renoma
Uniwersytetu, jak i zgromadzone w nim zasoby biblioteczne, archiwalne,
aparatura, a także inne zobiektywizowane i zmaterializowane efekty pracy
twórczej. Jakakolwiek forma niszczenia, uszkadzania lub przywłaszczania
tych dóbr jest naganna i stanowi wyraz braku szacunku dla ich obecnych
i przyszłych użytkowników.
3. Student ma prawo domagać się przestrzegania swych regulaminowych
uprawnień. Powinnością studenta jest zarazem stosowanie się do regulaminów
i przepisów obowiązujących w Uczelni.
Funkcjonowanie Uniwersytetu opiera się na prawie i przyjętych w jego
ramach regulaminach. Poszanowanie tak ustalonych zasad postępowania jest
ważnym składnikiem kultury prawnej. W stosunku studenta do obowiązującego
porządku prawnego wyraża się jego szacunek dla Uniwersytetu. Publiczne
dochodzenie swoich racji w sporze z Uczelnią szkodzi jej wizerunkowi, jeśli
konflikt mógłby być rozwiązany w trybie postępowania regulaminowego.
4. Student ma prawo do szacunku dla własnej osoby. Postawę studenta
powinno zarazem cechować poszanowanie każdego człowieka, niezależnie od
jego pozycji w hierarchii akademickiej i społecznej.
Godność ludzka jest podstawową wartością moralną, źródłem wzajemnej
życzliwości i szacunku. Uznanie tej wartości wyraża się w kulturze osobistej
studenta, w jego zachowaniu na Uczelni, w miejscu zamieszkania, w klubach,
urzędach, środkach masowej komunikacji i innych miejscach publicznych.
5. Wzajemne poszanowanie między studentami powinno być stałym elementem
współżycia koleżeńskiego.
Koleżeństwo jest tradycyjną wartością akademicką. Wzajemna pomoc, rada,
dzielenie się wiedzą, doświadczeniem i zasobami materialnymi są ważnymi
składnikami etosu braci studenckiej. Tych wartości nie powinny przesłaniać
ani zabiegi o wyższe lokaty czy stypendia, ani fałszywie pojęte koleżeństwo,
które nie może być realizowane kosztem elementarnej sprawiedliwości.
6. Relacje między pracownikami i studentami powinny opierać się na
poszanowaniu powszechnie akceptowanych zasad dobrego wychowania.
Szacunek dla pracy i czasu zarówno pracownika, jak i studenta stanowi
ważną regułę harmonijnego współdziałania w społeczności akademickiej. Od
studentów i pracowników oczekuje się punktualności, wypełniania zajęć przewidzianych
planem, przestrzegania terminu dyżurów, a w przypadku obiektywnych trudności
informowania o ich odwołaniu lub przełożeniu. Tolerancja dla spóźniania
się i swobodnego wychodzenia studentów z sali wykładowej jest naruszeniem
dobrych obyczajów akademickich, które nakazują stosowne przeproszenie i
uprzedzenie o wyjściu, jeśli to konieczne. Niedopuszczalne jest przyjmowanie
telefonów w trakcie zajęć i wychodzenie na rozmowę oraz komunikacja sms-owa.
Wszelkie zachowania powodujące rozpraszanie uwagi prowadzącego zajęcia
i słuchaczy świadczą o braku szacunku dla wykładowcy i są niekoleżeńskie.
Na Uniwersytecie obowiązuje zasada załatwiania wszystkich spraw akademickich
w stosownym miejscu (dziekanacie, gabinecie, sali wykładowej itp.).
7. Podstawową powinnością studenta jest rzetelne i uczciwe pod każdym
względem wywiązywanie się z obowiązków wyznaczonych w podanym do wiadomości
programie studiów i planie zajęć.
Ściąganie na egzaminach i kolokwiach, przedstawianie do zaliczenia prac
nierzetelnych źródłowo lub warsztatowo, zakupionych lub przywłaszczonych
prac cudzych, plagiatorstwo w pracach dyplomowych - są postępowaniem nieuczciwym
i nagannym, zaprzeczającym istocie i celom kształcenia. Zwalczanie tych
praktyk jest wspólnym zadaniem nauczycieli akademickich i studentów.
8. Student ma bezwzględne prawo do sprawiedliwej oceny swojej wiedzy
i do równego traktowania. Nie powinien jednak nadużywać tego prawa, oskarżając
bezpodstawnie pracowników o niesprawiedliwość lub inne niegodne zachowania.
Podstawą sprawiedliwej oceny wiedzy i postawy studenta są egzaminy i
zaliczenia przeprowadzone zgodnie ze znanymi studentowi zasadami, kryteriami
merytorycznymi (zakres materiału) oraz w ustalonych terminach. Student
ma prawo do bycia traktowanym bez uprzedzeń, z równą dla wszystkich życzliwością.
Nie jest jednak moralnie dopuszczalne nadużywanie regulaminu, zwolnień
lekarskich, formułowanie pomówień wobec nauczycieli akademickich w celu
uzyskania prawa do nienależnego egzaminu komisyjnego lub przywrócenia terminu.
Student ma prawo wglądu do swoich prac egzaminacyjnych i zaliczeniowych,
w szczególności ocenionych negatywnie. Jakiekolwiek związki rodzinne i
osobiste nie powinny być eksponowane i nadużywane. Osobiste sympatie i
antypatie płciowe, rasowe, narodowe oraz przekonania polityczne i światopoglądowe
nie powinny być brane pod uwagę.
9. Powinnością studenta jest troska o zachowanie kultury osobistej
i godnej obecności we wspólnocie akademickiej.
Należy stanowczo sprzeciwiać się przenikaniu na teren Uniwersytetu zachowań
sprzecznych z zasadami dobrego wychowania. W szczególności kompromituje
studentów wulgarny język. Szerokie otwarcie drzwi Uczelni dla młodzieży
musi pociągać za sobą zwiększoną troskę o poszanowanie dla pracy, jaką
w murach Uniwersytetu wykonuje się w ciszy i spokoju. Student w każdym
miejscu reprezentuje swój studencki stan i swoją Uczelnię.
10. Powinnością studenta jest poszanowanie mienia uniwersyteckiego
i publicznego.
Niszczenie mienia Uczelni: sal wykładowych i ćwiczeniowych, laboratoriów,
domów akademickich i ich wyposażenia jest wyrazem braku szacunku dla materialnego
dorobku Uczelni, który jest wspólnym warsztatem pracy. Student winien przejawiać
troskę o techniczną sprawność i estetykę udostępnionych mu zasobów. Wszelkie
przejawy wandalizmu wobec mienia rzeczowego i materialnych nośników twórczości
duchowej nie mogą być tolerowane na Uniwersytecie, jako głęboko sprzeczne
z etosem człowieka wykształconego.
Opracowanie: prof. UMK Ryszard Wiśniewski; współpraca:
prof. Ryszard Łaszewski, prof. Włodzimierz Tyburski, studentka Wydziału
Teologicznego Małgorzata Powiertowska, student Wydziału Prawa i Administracji
Paweł Matlakiewicz; konsultacja językowa: dr hab. Bogdan Burdziej;
nadzór: prorektor prof. Andrzej Radzimiński.